Gazèto Patouéso
Lou moutsou tsolendou
Unqueu o l’ai oddiu sur lous landiers dau fet, dians lo grand tsominéio enfuma o plaisir, ounte brounzit lou vent, ounte plouro lo biso, uno soutso de fau, toumba en bouno luno, effota o lo bourro, — l’an vet dau coin lo troço lisse et bruno !
Qué lo basso vépra, tout s’endert….
Merle dians le vieil âbre envirounda de hèro, poulas au dzoriné, répetoret sous lous liossous, bétiau dedians l’étrable, ménas dians lous semblous ! Lo luno s’é leva au su de las Rodzassos, las étialas brillan. Lo nedzo qu’é toumba l’otre dzau per lo burlo, crépito sous lous pas dau bian rare possant…
Coumo l’an zé bian au quère. Brulo brave moutsou. Toun fün mounto tout dré et tas ollovas petillan. Countro le martsobanc setso lou grand bottô, ounte le burre o tant poti de prendre. — Plic, ploc, n’ai yo pitsa de bravé cops de billo ! — Le sorossou, noua dians soun sotsou, plouro dedians lo seillo. Au mur le vieux relodze, dians so caisso de bouè, brando soun bolancier, ounte tralu lo flammo. Per broutseilla, lo féno o pas besoin de lampo !
Qué lo neu de tsolendas… Brulo, mo bravo soutso ! Sur to braise tanteu, pendoula au crimet, l’oulo vè borounta, ounte couè lo saucisso ; dians lo pello o grand couo, pinga su lou trépied, vè aussi frissouli lo néro fricosséio !
O me vo régola, en venant de lo messo, guetsi de m’être écoulantsa su lous tsomis lioças, ma lou cœur tout countent d’ové tsanta Noël !
Noël, Noël !.. Las clotsas l’an souna et lou grand campanadze remplein encaro dians lous cros ! Qué grand temps de filâ ! Lous peds dians mous éclios, etsauffa o lo flour, obè moun grand mantet, mo colotto bourrio, zou, venovan o l’eyéso,… et fasso lou boun Dieu que l’hiver que s’onnounço si dziordou et si né au pore mounde, siése vite possa !… O saint Efant Dzésus, si petit dians toun cret ma si grand dians lou Ciau, per le temps o veni coumo per le possa, siése notre soula !
Dzean Claude
Gazette d’Annonay et du Haut-Vivarais | 26 12 1931
Lo mochon chalendon
Encuèi òl ai adut sur los landièrs dau fuèc, dians la grand chaminèa enfumaa a plesir, onte bronzís lo vent, onte plora la bisa, una socha de fau, tombaa en bona luna, esfataa a la borra, — l’òm vei dau coènh la tròça lissa e bruna !
Qu’es la bassa vespraa, tot s’enduèrm…
Mèrle dians le vièlh abre environdat de lièra, polas au jarinèir, repetarèl sos los glaçons, bestiau dedians l’estrable, mainaas dians los semblós ! La luna s’es levaa au suc de las Rajassas, las estialas brilhan. La nèja qu’es tombaa l’autre jòus per la burla, crepita sos los pas daus bian rares passants…
Coma l’òms es bian au caire. Brula brave mochon. Ton fum monta tot dreit e tas alauvas petilhan. Contra le marchabancsecha lo grand bataor, onte le burre a tant patit de prendre. — Plic, plòc, n’ai ia pichat de braves còps de bilha ! — Le sarrasson, noat dians son sachon, plora dedians la selha. Au mur le vièlh relòtge, dians sa caissa de boès, branda son balancièr, onte tralutzla flama. Per brochelhar, la femna a pas besoènh de lampa !
Qu’es la nuèit de Chalendas… Brula, ma brava socha ! Sur ta brèsa tantèit, pendolaa au crimèlh, l’ola vai barrontar, onte còi la saussissa ; dians la pèla a grand coa, pingaa sus lo trepiè, vai aussi frissolir la nèira fricassèa !
Òl me vau regalar, en venant de la messa, guechit de m’èstre escolanchat sus los chamins glaçats, mas lo quèr tot content d’aver chantat Nòèl !
Nòèl, Nòèl !… Las clòchas l’an sonat e lo grand campanatge remplend encara dians los cròs ! Qu’es grand temps de filar ! Los pès dians mos esclòps, eschaufats a la flor, aube mon grand mantèl, ma calòta borrua, zo, v’enavant a l’esglèisa,… e fassa lo boun Dieu que l’ivèrn que s’anonça si giardon et si nèir au paure monde, sièse viste passat !… Ò sènt Enfant Jesús, si petit dians ton cruèl mas si grand dians lo Ciau, per le temps a venir coma per le passat, sièse nòstre solaç !
Jan Claude
Gazette d’Annonay et du Haut-Vivarais | 26 12 1931
© Denis Capian, 2025
occitan.org